CV forması necə olmalıdır — və mənim 6 ay cavab almadığım o forma

Etiraf edim: ilk işə düşməyə çalışdığım vaxt 6 ay heç bir cavab gəlmədi. Heç biri. Sonra bir tanışım — Ramil idi, mənim əmim oğlu, indi bir bankda HR — CV-mə baxdı, gülümsədi, dedi "ay qardaş, sənin CV-nin formasında problem var, içində yox". O gecə evdə oturdum, formatı dəyişdim, fontu dəyişdim, şəkili çıxartdım, bir səhifəyə qısaltdım. 3 həftəyə müsahibəyə çağırıldım.

Sənə danışım — CV forması sənin nə yazdığından az qala daha vacibdir. Bilirəm qəribə səslənir. Amma elə həqiqət budur. Bu yazıda forma necə olmalıdır, hansı ölçü, hansı font, hansı struktur — sıra ilə deyəcəm.

Birinci, niyə forma bu qədər vacibdir?

Çünki HR sənin CV-nə ilk 6 saniyə baxır. Vallah, 6 saniyə. Yarısı yuxarıdan aşağıya göz gəzdirir, qalan yarısı "bu adamı qovluğa atım, yoxsa zibilə?" qərarı verir. Bu 6 saniyədə "necə yazdığın" "nə yazdığından" daha tez beynə girir. Çoxlu rəng — gözü yorur. Üç sütun — qarmaqarış. 3 səhifə — atır. Pff. Bunu mən düşünmürəm, Ramil mənə dedi, və o adam gündə 80 CV-yə baxır.

Bir də ATS deyilən şey var. Avtomatik tarayıcı. Sənin CV-ni insandan əvvəl bu robot oxuyur. Robot rəng tanımır. Şəkil tanımır. Cədvəl də tanımır. Yəni o gözəl, rəngli, ikonalı şablonun yarısı robot üçün boş səhifədir. Bunu sonra ayrıca danışacam.

CV-nin standart ölçüləri — adi qaydalar

Burada qısa-qısa keçim, çünki bu hissə üçün ədəbi danışmaq olmur, sadəcə rəqəmlərdir:

Səhifə ölçüsü: A4. Letter yox, A5 yox. A4.
Kənar boşluğu: 2-2.5 sm hər tərəfdən. Çox sıxma, çox boş da qoyma.
Font: Arial, Calibri, Times New Roman, Helvetica. Bitdi. Comic Sans yazsan utanc məndədir.
Mətn font ölçüsü: 10-12 punkt.
Başlıq font ölçüsü: 14-16 punkt.
Sətirlər arası məsafə: 1.15 ya da 1.5.
Uzunluq: 0-3 il təcrübə üçün 1 səhifə. 3+ il üçün maksimum 2.
Format: PDF. Word yox. Heç vaxt Word. (Bir dəfə Word göndərmişdim, qarşı tərəfdə hərflərim parça-parça olmuşdu. O müsahibəyə çağırılmadım.)

Yuxarıdakı siyahını ezbər etmə, sadəcə CV-ni yazanda yan-yana saxla. Çoxu burada batır.

CV-də olmalı olan bölmələr — sıra ilə

HR yuxarıdan aşağıya baxır. Yəni sıralama vacibdir. Ad ən üstdə, sonra profil, sonra təcrübə, sonra təhsil, sonra bacarıqlar. Bu universal sıra Azərbaycanda da işləyir. Detallar:

1. Şəxsi məlumatlar (ən yuxarıda)

Ad, soyad (qalın, böyük şriftlə), telefon, email, şəhər. Varsa LinkedIn. Bəs ailə vəziyyəti? Doğum tarixi? Yoxx. Çıxart. 2010-da yazırdıq, indi yox. İşəgötürənin sənin nə vaxt evləndiyini bilmək haqqı yoxdur. Düzü heç maraq da etmir — sadəcə HR ona qədər oxuduğu halda növbəti CV-yə keçir.

2. Qısa profil (3-4 cümlə)

Sən kimsən, neçə il təcrübən var, nə axtarırsan. Qısa. Quru. Konkret. Nümunə:

"Maliyyə sahəsində 4 illik təcrübəyə sahib mühasibəm. 1C və vergi hesabatlarında güclü təcrübəm var, son şirkətdə 150 müştəri portfelini idarə etmişəm. Hazırda baş mühasib vəzifəsi axtarıram."

Gör nə yazmadım — "məsuliyyətli, çalışqan, komandada işləmək bacarığı". Mən özüm ilk CV-mdə bu sözləri yazmışdım. Heç bir cavab gəlmədi. Heç biri. Sıfır. Niyə? Çünki bu sözləri hər kəs yazır, və "hər kəs yazır" "heç kim oxumur" deməkdir. Bunu beynində saxla.

3. İş təcrübəsi — adamın əksəri burada batır

Sondan əvvələ. Ən son işdən başla, geriyə doğru. Hər iş üçün:

Şirkət adı və vəzifə (qalın)
Tarix aralığı (ay/il - ay/il)
2-4 nəticə yönümlü cümlə

O 2-4 cümlədə nə yazırsan? Rəqəm. Vallah hər zaman rəqəm. "Satışları artırdım" zəifdir. "Satışları 6 ayda 23% artırdım" güclüdür. "Komanda idarə etdim" boşdur. "8 nəfərlik komandanı 1.5 il idarə etdim" konkretdir. Rəqəm olmasa, oxuyan adam sənə inanmır. Çünki inanmaq üçün heç nə yoxdur.

Yox, dayan — bir saniyə düzəliş edim. Rəqəm olmayan vəziyyətlər də olur. Məsələn ilk işin idi, müştəri xidmətində oturmuşdun, "tələb sayını artırdım" demək cəfəngdir. O halda nə yaz? Sahənə uyğun konkret bir şey: "günlük 80-100 zəng cavablandırdım", "13 müxtəlif ölkədən müştəri xidmət etdim", "həftəlik 3 növbədə işlədim". Konkretlik rəqəmin yerini tutur.

4. Təhsil

Universitet, fakültə, illər. Bitdi. GPA-nı yalnız 3.5+-dırsa yaz. Yoxsa heç bəhs etmə. Orta məktəbi yalnız universitet məzunu deyilsənsə əlavə et — əks halda yer israfıdır.

5. Bacarıqlar

Texniki bacarıqları ad-ad yaz. "Kompüter bilirəm" pff, heç kim bu cümləni oxumur. Excel (pivot, VLOOKUP), 1C, SAP, Python, Photoshop — proqramların adı. Konkret. Dilləri CEFR ilə yaz: "İngilis dili — B2", "Rus dili — C1". "Yaxşı bilirəm" demə. Nədir yaxşı? Mənim yaxşım səninkinə uyğun gəlməyə bilər.

6. Əlavə bölmələr (ehtiyacın olarsa)

Sertifikatlar, layihələr, könüllü iş, dərc olunmuş yazılar. Sahəsinə görə əlavə et. IT-çisənsə GitHub linki vacibdir. Dizaynersənsə portfolio. Mühasibsənsə sertifikatlar. Hamısı bir adam üçün vacib deyil, sənin sahənə uyğunu seç.

3 fərqli CV strukturu — hansını sən seçməlisən?

Burada əksər bloqlar "üç növ var, hamısı yaxşıdır" deyir. Yox. Sənin vəziyyətinə uyğun biri var. Hansını seçməyini deyəcəm.

Xronoloji CV — adi və ən çox istifadə olunan

İş təcrübəsi sondan əvvələ. Tarix-tarix. Bu strukturu seç əgər:

Ardıcıl iş təcrübən var, böyük boşluğun yoxdur
Eyni sahədə qalmısan və yüksəlmisən
Ənənəvi sahələrə müraciət edirsən (bank, mühasibatlıq, hüquq, dövlət)

Düzü 10 nəfərdən 7-i bunu seçməlidir. Sadədir, oxunaqlıdır, ATS rahat oxuyur.

Funksional CV — bacarıqlara fokus

Bacarıqlar üstdə, iş təcrübəsi sonda və qısa. Bu strukturu seç əgər:

İş təcrübəndə uzun boşluqlar var (məsələn 2 il işsiz qalmısan, və ya uşaq dünyaya gətirib qayıtmısan)
Tamam sahə dəyişirsən — mühasibatlıqdan IT-yə keçirsən
Yeni məzunsan və layihələrin iş təcrübəndən qabarıqdır

Bir notu deyim — funksional CV ilə müsahibəyə çağırılmaq biraz daha çətindir, çünki HR "niyə bu adam tarixləri gizlədir?" deyə şübhələnir. Bunu nəzərə al.

Qarışıq (hibrid) CV — texniki sahələr üçün

Üstdə bacarıqlar bloku, ardınca xronoloji iş təcrübəsi. Bu strukturu seç əgər:

IT, mühəndislik, dizayn sahəsindəsən — bacarıqlar əsas sıxsiqnaldır
Çoxsahəli təcrübən var və hamısını göstərmək istəyirsən

ATS — sənin görmədiyin hakim

Hər neyse, gəldik o məsələyə. Bakıdakı iri şirkətlərin əksəri, xüsusən banklar, telekom və konsaltinq, CV-ni avtomatik sistemdən keçirir. Bu sistem qrafiki, cədvəli, ikonu görmür. Sadəcə mətn görür. Yəni sənin "müasir dizayn" şablonun robot üçün yarımçıq sənəddir.

ATS uyğun forma üçün:

Cədvəl yox. Çoxsütunlu tərtibat yox. Sadə bir sütun.
Qrafik, ikon, "skill bar"-lar minimuma sal.
Ad-soyadı şəkil içində yazma. Robot şəkildən mətn oxumur.
Standart fontlar (Arial, Calibri). Dekorativ font yox.
Vakansiyanın elan mətnindəki sözləri öz CV-də işlət. Vakansiya "satış nümayəndəsi" deyirsə sən də "satış nümayəndəsi" yaz. "Satıcı" yox. ATS hərflərə baxır.
PDF kimi yüklə, Word yox.

Bəzən fikirləşirəm ki, bu qaydaları universitetdə öyrətsəydilər, çoxumuz 6 ay deyil 6 günə iş tapardıq. Mən bilim. Hər neyse.

Sahə-sahə forma seçimi

Bütün sahələr eyni CV-ni qəbul etmir. Bu hissə qısa olacaq, amma vacibdir:

Korporativ sahələr (bank, hüquq, mühasibatlıq) — rəsmi, sadə, qara/qrey palet. Heç bir bəzək. Cədvəl yox. Kollec dipləmindəki qədər ciddi görünüm.
IT və mühəndislik — bacarıqlar üstdə, qarışıq struktur. GitHub və portfolio linki olmasa, CV yarımçıqdır.
Yaradıcı sahələr (dizayn, SMM, marketinq) — moderat dizayn elementi olar. Portfolio linki vacibdir. Yenə də ATS uyğunluğunu qoru — çünki marketinq agentliyi də həmin sistemi istifadə edir indi.
Servis sektoru (restoran, otel, mağaza) — 1 səhifə, sadə. Hansı saatlarda işləyə bildiyini mütləq vurğula. Bu cümlə CV-nin yarısıdır o sahədə.

Adamların etdiyi tipik forma səhvləri

Bu hissəni özüm üçün də yazıram, çünki bu səhvləri özüm etmişdim:

Çox dekorativ dizayn. Üç rəng, dörd ikon, beş şrift. Düzəliş: sadə şablon seç. Yorğun gözə nəfəs ver.
Hər tərəfdə "yaxşı bilirəm". Düzəliş: konkret səviyyə (Excel — pivot, VLOOKUP; İngilis dili — C1). Mücərrəd sifət yox.
Şəkilin böyük yer tutması. Düzəliş: kiçik, yuxarı küncdə, və ya tam çıxar. Beynəlxalq norma şəkilsizdir. Mən özüm artıq şəkilsiz versiya da hazırlayıram bəzən.
Bütün sahələr eyni font ölçüsündə. Düzəliş: başlıq 14-16, mətn 10-12. Vizual iyerarxiya — gözü yönləndirir.
Sətr aralığı 1 ya da 2. Düzəliş: 1.15 və ya 1.5. Sıxılmış görünməsin, gərilmiş də görünməsin.
3 səhifəlik CV 1 illik təcrübə ilə. Bu məni ən çox güldürür. Adam universiteti təzəcə bitirib, CV-si 3 səhifədir. Nə yazmısan ora? Yarısını at.

Bir-iki son söz

CV forması texniki məsələdir, amma adam görür ki, içində qaydaya riayət edən biri durur. "Bu adam diqqətlidir" mesajı verir. Səliqəsiz CV verən adamdan səliqəli iş gözləmirlər. Bu basit psixologiyadır, və işləyir.

Hər neyse. Vaxtın varsa, indi CV-ni aç, yuxarıdakı siyahıya bax, bir-bir keç. 30 dəqiqəlik iş. Müsahibəyə çağırılmaq vaxt məsələsidir — düzgün formada CV-ni gözlə tutub, "bu adam adam kimidir" hissi verən bir səhifə hazırlayanda. Get çək özünü.

FAQ

CV neçə səhifə olmalıdır?

0-3 il təcrübəlilər üçün 1 səhifə. 3-10 il üçün 1-2 səhifə. 10+ il üçün maksimum 2. 3-cü səhifə olmasın, heç kim oxumur.

Hansı font ən yaxşı seçimdir?

Arial, Calibri, Times New Roman və ya Helvetica. Dekorativ fontlardan — Comic Sans, script fontlar, "gözəl" tipoqrafiya — qaç. Robot da oxumur, adam da ciddi qarşılamır.

CV-də şəkil olmalıdır, ya yox?

Azərbaycanda hələ də qəbul edilir, beynəlxalq norma şəkilsizdir. Əlavə edəcəksənsə yuxarı küncdə kiçik, rəsmi geyim, neytral fon. Plyaj, qonaqlıq, instagram filteri olan şəkil — yoxx, lütfən olmasın.

Rəngli CV uyğundur?

Bir-iki yumşaq vurğu rəngi (məsələn lacivert başlıqlar) uyğundur. Tam rəngli fon və ya çoxlu rəng ATS sistemində problem yaradır və korporativ sahələrdə hörmətlə qarşılanmır.

CV-ni Word-da göndərmək olar?

Hazırla Word-da, amma PDF kimi ixrac et və göndər. Word faylı qarşı tərəfdə fərqli görünə bilir — fontlar dəyişir, sətirlər qayır. PDF universaldır, hər yerdə eyni görünür.

CV-ni hər vakansiyaya uyğunlaşdırmalıyam?

Hə. Hər zaman ümumi şablon saxla, sonra hər müraciətdə kiçik düzəlişlər et — qısa profili dəyiş, vakansiyadakı sözləri öz təcrübən içində təbii səslənəcək yerlərə qoy. 5 dəqiqəlik iş, çağırılma şansını ikiqat artırır.