Düzgün CV necə tərtib edilməlidir?

Düzgün CV necə tərtib edilməlidir — kiçik qardaşıma izah etdiyim kimi izah edirəm

Səndən kiçik tanışım dünən yazdı: "Qardaş, CV-ni necə yığıram, baxar mısan?" Açdım Word sənədini, üzü açıq qaldı mənim. Şəkil yuxarıda nəhəng, üç sütun, sarı-yaşıl rənglər, "məsuliyyətli, çalışqan, komandada işləməyi bacaran" yazıb dörd dəfə müxtəlif yerlərdə. Telefon nömrəsi alta düşmüş, görünmür. Mail ünvanı — sport_baki_2005@mail.ru.

Vallah gülmədim, çünki mən özüm də ilk CV-mi belə yığmışdım. Yadıma düşdü, 19 yaşım var, universitetdə oxuyuram, ilk işimə müraciət edirəm. Eyni səhvlər. Onda heç kim mənə oturub düzgün izah etməmişdi. Sənə izah edim ki, sən mənim 6 ay yandığım kimi yanmayasan.

Səbrlə oxu. Sıralı gedəcəm, addım-addım. Lazımsız söz yox.

Əvvəlcə bunu başa düş — CV nə üçündür?

Adamlar deyir "CV özünü təqdim etmək üçündür". Düzü, bu yarıdoğrudur. Daha dəqiq desən — CV səni müsahibəyə salmaq üçündür. İşə yox, müsahibəyə. Bu fərqi başa düşməsən, sən hər şeyi yığacaqsan CV-yə, çünki "bəlkə birinin xoşuna gələr" deyəcəksən. Halbuki məqsəd birdir: HR 30 saniyə baxsın, desin "bunu görmək istəyirəm".

30 saniyə. Bu rəqəm doğrudur, mənim tanışım Aysel — bir bankın HR-idir — dedi ki ona gündə 80-100 CV gəlir, hər birinə yarım dəqiqədən artıq vaxt yoxdur. 30 saniyədə qərar verir: müsahibə, yoxsa keç. Hər CV bu testdən keçməlidir.

Strukturu unutma — yuxarıdan aşağı belə getməlidir

Düzgün CV-nin sırası budur, dəyişdirmə:

1. Ad-soyad + əlaqə (telefon, email, şəhər, varsa LinkedIn)
2. Qısa profil — 3-4 cümlə
3. İş təcrübəsi — sondan başla
4. Təhsil
5. Bacarıqlar (texniki + dillər)
6. Lazım olsa: kurslar, sertifikatlar, könüllü işlər

Vəssalam. "Hobbi", "şəxsi keyfiyyətlər", "məqsədim", "referanslar tələb əsasında verilir" — bunlar hamısı çıxır. Yer tutur, faydası yoxdur. Mən özüm uzun illər "hobbi" bölməsində "kitab oxumaq, idman" yazmışdım. Bir müsahibədə adam soruşdu "hansı kitabı oxuyursunuz?" Cavab verə bilmədim. Niyə? Çünki o vaxt heç bir kitab oxumurdum. Yalan idi. O müsahibə də pis qurtardı. Hər neyse.

Ad və əlaqə — sadə görünür, amma burada da batırlar

Yuxarıda ad-soyadı böyük yaz. Altda telefon, email, şəhər. Bəs gör nəyi yazma:

• Doğum tarixi yazma yuxarıda. Aşağı sal, kiçik. Ya da heç yazma, soruşsalar deyərsən.
• Ailə vəziyyəti yazma. Niyə işəgötürən bilməlidir evlisənmi, subaysanmı? Onun işi deyil.
• "Şəxsi məlumatlar" başlığını yazma. Bunlar onsuz da görünür, başlıq lazım deyil.
• Mail ünvanın peşəkar olsun. princess_lala@... yox. Ad.Soyad formatında bir gmail aç, 5 dəqiqəlik iş.

Telefon nömrəsi — özünün istifadə etdiyin nömrə olmalıdır. Anan-atan götürmüş telefon nömrəsi qoyma. Çünki HR zəng edəndə cavab verən sənin atan olur, "kim danışır, oğlumla niyə danışırsız" deyir, vəziyyət dolaşır. Mən bir dəfə şahidi olmuşam belə hadisəyə.

Qısa profil — burada özünü 3 cümlədə sat

İş təcrübən varsa belə yaz:

"Maliyyə sahəsində 4 il təcrübəm var, vergi hesabatları və 1C-də işləmişəm. Son şirkətdə 150 müştəri portfelini idarə etmişəm. İndi mühasibatlıq üzrə komanda rəhbəri vəzifəsi axtarıram."

Təcrübən yoxdursa belə yaz:

"22 yaşım var, BDU İqtisadiyyat fakültəsinin son kursunda oxuyuram. 1C kursu bitirmişəm, məcburi təcrübəni Kapital Bank-da keçmişəm. İndi mühasibat köməkçisi vəzifəsi axtarıram."

Düzü, bu hissə CV-nin ən vacib hissəsidir. Çünki HR ilk bunu oxuyur. Burada əgər "çalışqan, məsuliyyətli, dinamik" yazsan — qalanını oxumayacaq. Yoruldu bu sözlərdən, mən də yoruldum. Sən də artıq yorulmusansa, yazma.

İş təcrübəsi — burada əksər adam batır

Bu hissə CV-nin ürəyidir. Sondan başla, geriyə get. Hər iş üçün:

• Şirkətin adı
• Vəzifə
• İl-ay (Sentyabr 2022 - May 2024 formatında)
• 2-4 sətir: nə etdin, hansı nəticə

O 2-4 sətirdə mütləq rəqəm olsun. Mütləq. "Satışları artırdım" yox — "satışları ildə 18% artırdım". "Komanda idarə etdim" yox — "5 nəfərlik komanda ilə işlədim". "Müştərilərlə işlədim" yox — "gündə 30-40 müştəri ilə işlədim".

Niyə rəqəm? Çünki rəqəmsiz cümlə HR-in beynindən sürüşür, yapışmır. Rəqəm yapışır. Bunu mənə bir HR demişdi — Vüsal idi adı, AccessBank-da işləyirdi — və haqlı idi. O gündən bütün CV-mə rəqəm doldurdum, fərq açıq görünürdü.

Bir də: vəzifədə nə qədər işlədin əhəmiyyətlidir. 3 ay-3 ay-2 ay deyə zəncir varsa, bunu kim oxuyur, "bu adam yerində durmur" deyir. Mümkün olduqca uzun müddətli işləri öndə saxla.

Təhsil — qısa və düzgün

Universitet adı, fakültə, illər. Sonda təhsil aldığın yerdən başla, geriyə doğru. GPA-nı yalnız 4 üzərindən 3.5+-dırsa yaz. Aşağıdırsa boş yer, kimsə soruşmaz.

Orta məktəbi yazmaq lazımmı? Yalnız universitet məzunu deyilsənsə. Universitet bitirmisənsə, orta məktəbi yazmağa lüzum yoxdur. Aşağı sal, çıxar, yerini iş təcrübəsinə ver.

Kurslar — yalnız vəzifə ilə birbaşa əlaqəlidirsə. 20 kurs adı yazmaq peşəkarlıq deyil. "Bu adam hər yerə girib, harda olduğunu bilmir" görünüşü verir. 3-4 mövzuya uyğun kurs bəs edir.

Bacarıqlar — konkret, konkret, konkret

Texniki bacarıqları konkret yaz: Excel, SAP, 1C, AutoCAD, Photoshop, Python, SQL. Adlarını çək. "Microsoft Office bilirəm" yazma, hər kəs bilir. Hansı proqram, hansı səviyyədə.

Dillər — CEFR sistemi: A1, A2, B1, B2, C1, C2. "İngilis dili — B2", "Rus dili — C1". "Yaxşı bilirəm" yazma. Düzü bu söz HR üçün heç bir məna kəsb etmir. Yaxşı sənin üçün yaxşıdır, onun üçün başqa.

Soft skill-ləri (komanda işi, ünsiyyət, liderlik) yazıb keçmə vərdişimiz var. Düzü onları yazma artıq. Hamı yazır, hamı keçir, kimsə inanmır. Onun yerinə iş təcrübəsi bölməsində "8 nəfərlik komanda ilə layihə apardım" yazsan — bu özü "komanda işi"-nin sübutudur. Sübut yaz, etiket yox.

Format — ATS deyilən görünməz qapı

Uff, indi bu mövzuya gəldik. CV göndərirsən, cavab gəlmir, niyə? Çünki çox vaxt CV-ni insan görmür. ATS adlı proqram görür əvvəl. Filtrdən keçirsənsə insan oxuyur. Keçməsən — heç oxunmadan zibilə düşür.

Bunu sənə deyim ki, sonra "niyə cavab gəlmir" deyə özünü yeyə-yeyə oturmayasan:

• Bir sütun olsun. İki, üç sütun olmasın. Robotun başı qarışır.
• PDF kimi göndər. Word yox. PDF-də format dəyişmir.
• Şəkil içində mətn yazma. Robot şəkil oxumur.
• Sadə font: Arial, Calibri, Times New Roman. 10-12 punkt.
• Açar sözləri elanda yazılmış kimi yaz. Elan "satış nümayəndəsi" deyirsə, sən də "satış nümayəndəsi" yaz. "Satıcı" yox, "sales representative" yox. Eyni söz.

Mən bunu bilməyə-bilməyə 4 ay boş yerə CV göndərmişdim. Sonra bir tanışım izah etdi, formatı dəyişdim, 2 həftədə 3 müsahibə oldu. Eyni adam, eyni təcrübə, sadəcə format. Vallah.

Etmə deyə bir-iki şey daha

• 3 səhifə CV. Pff. Bir səhifə. Çox təcrübəlisənsə iki, amma əvvəl bir səhifəyə sığdırmağa çalış. Sığır əksərən.
• Şəkil seçimi. Plyaj şəkili, qonaqlıq, instagram filteri — heç biri olmasın. Sadə, neytral fonlu şəkil ya da heç şəkil. Beynəlxalq norma şəkilsizdir, Azərbaycanda hələ də qəbul edilir, qərar sənindir.
• Yalan məlumat. Yazma. Yalan müsahibədə tutulur, tutulmasa işdə tutulur. İki halda da pis.
• Eyni CV-ni hər yerə göndərmək. Ən az qısa profili və açar sözləri elana uyğun dəyiş. 5 dəqiqəlik iş, fərq böyükdür.
• Email "mövzu"-su boş. Mövzuya vəzifənin adını yaz. "CV" yazma. "Salam" yazma. Vakansiyanın adı.

Son söz

Bilmirəm sən hansı mərhələdəsən. Bəlkə ilk işini axtarırsan, bəlkə neçə ildir CV yığırsan, hələ də nəticə yoxdur. Hər iki halda — CV-ni bir gecə otur, sıfırdan yaz. Bu yazıdakıları yan tut, addım-addım yığ. Bakujobs.az-da pulsuz CV qurucusu var, ATS uyğun şablonlarla, telefonda da işləyir — istərsən oradan başla, çətin deyil.

Düzü, düzgün CV-nin sirri yoxdur. Sadəlik, dürüstlük, rəqəm, açar söz. Bu qədər. Qalanını müsahibədə danışacaqsan onsuz da.

FAQ

CV neçə səhifə olmalıdır?

Bir səhifə. 10 ildən artıq təcrübən varsa iki, amma əvvəl bir səhifəyə sığdırmağa cəhd elə. Çox vaxt sığır, sadəcə lazımsız hissələri çıxarmaq lazımdır.

Təcrübəm yoxdur, nə yazım iş təcrübəsi bölməsinə?

Universitetdəki praktika, könüllü işlər, repetitorluq, hətta yaxın qohumun dükanında köməkləşmək də sayılır. Rəsmi iş olması şərt deyil. Olmayanı varlığa çevirmə, amma olanı kiçik göstərmə də.

Şəkil olmasa olar?

Olar. Beynəlxalq tendensiya artıq şəkilsizdir. Azərbaycanda hələ də şəkilli CV-lər qəbul edilir, amma şəkilsizinə də mənfi reaksiya yoxdur. Tərəddüd edirsənsə, çıxar.

CV-ni hansı dildə yazım?

Vakansiya hansı dildədirsə, həmin dildə. İngilis dilində elan — ingilis CV. Azərbaycan elan — azərbaycan CV. İki versiya saxlamaq yaxşıdır, çünki bəzi şirkətlər ikisini də istəyir.

"Referanslar tələb əsasında verilir" yazmaq lazımdır?

Yox. Yer tutur, faydası yoxdur. Onsuz da referans istəsələr, soruşacaqlar. CV-də bu cümlə artıqdır.

Email-də mövzu hissəsinə nə yazım?

Müraciət etdiyin vakansiyanın adını. Məsələn: "Mühasib köməkçisi vakansiyası üzrə müraciət". "Salam", "CV", boş — bunlar yox. HR günə 50-60 email alır, mövzudan tanıyır hansının nəyə müraciət olduğunu.